« Yav tas los peb tsuas hnov txog cov xib hwb hmoob lo lus, los puas yog txog txiv neej xwb. Cov poj niam hmoob uas yog peb niam, peb viv ncaus, peb phauj, los puas yog peb niam tais niam pog, lawv tau nyob ib lub caij nyoog dhau los yav ntuj thaum ub. Muaj lawv ib txhia tau los txais ib txoj koob hmoov hloov tau lawv lub neej mus tas ib sim; Peb zoo siab nthuav txog 3 phab ntawv uas yog lus tim khawv ntawm kev ntseeg. Nws yog 3 tug niam tsev niam xib hwb hmoob cov lus tim khawv. Lawv tau pib lawv lub neej uas txawv lwm leej lwm tus li thaum cov xyoo 60 yuav tas nyob Los Tsuas Teb. »
Propos recueillis par Joanne Yang
Qhia txog ntawm koj tus kheej
Kuv hu ua Maiv See Thoj. Kuv yug xyoo 1953 nyob lub zos Roob Nyuj Qus, sab Muas Loob, teb chaws Nplog. Tam sim no, kuv muaj 72 xyoos. Kuv niam hu ua Npib Xyooj. Kuv txiv hu ua Npuag Foob Thoj. Kuv yog nkawv tus me nyuam hlob. Kuv tus txiv yog Xib Hwb Yaj Tswv Nkaub. Kuv muaj 5 tug ntxhais, 3 tug tub. Kuv cov xeeb ntxwv muaj 25 leeg. Hos kuv cov xeeb leej xeeb ntxwv muaj 7 leej.
Tus niam Xib Hwb txoj hauj lwm thaum tseem nyob tim Los Tsuas teb.
Kuv tus txiv tuaj nqes tsev hais kuv yog xyoo 1967. Thaum ntawv kuv muaj 14 xyoos. Txiv plig Zoov Phooj, yog ib tug txiv plig iv tas lis. Nws nrog peb nyob hauv peb lub zos thiab nws yog tus ua lub cim cog lus rau kuv tus txiv wb. Kuv tuaj ua ib tug niam Xib Hwb nyob hauv txiv plig tsev lub caij ntawd, kuv tseem hluas kuv yeej tsis tau paub dab tsi li. Tab sis kuj muaj cov niam Xib Hwb laus nyob hauv lawm thiab. Muaj cov Xib Hwb muaj poj niam, muaj cov tuaj kawm ua Xib Hwb tsis tau muaj poj niam. Txiv plig txais ib co tub kawm ntawv tuaj nyob hauv txiv plig tsev, txais cov qhua tuaj kho mob nyob thiab. Cov niam Xib Hwb tsis yog cov ntxhais txawj ntawv es kawm ntawv siab. Lawv yog cov ntxhais nyob toj siab tuaj nrog lawv tus txiv tuaj kawm ua Xib Hwb. Hais txog kev ua noj ua tshais ua hmo xwb ces peb cov ntxhais hmoob lawv yeej txawj kawg. Qhov loj yog ib co poj niam coob tuaj nyob ua ke ma yuav txawj sib fwm, txhob hais lus sib ntsw txhob muaj lus xaiv rau cov txiv neej los hais, yuav sib zam yuav ua siab ntev.
Peb cov poj niam coob leej muab faib ob leej ua ib khub, ob leej ua qhov no, ob leej ua qhov tos, sawv daws sib pab ua pluas noj. Vim muaj neeg coob txog moo ua yuav tsum mus ua txhob sib tos txog moo noj yuav tsum tiav kom tau noj. Sawv daws nyob ua ke tau ntau xyoo los kuj tsis muaj sib ca sib ceg tsis muaj lus xaiv ». Txiv plig lawv teej tau ib cov cai ces sawv daws yuav tau hwm thiaj li nyob taus ua ke.
Lub sij hawm mus nyob pem Toj Siab
Kuv tus txiv wb tau mus qhia ntuj kev cai nyob pem toj siab. Wb mus nyob pem lub zos Nyoj Tub, yog ib lub zos loj loj. Cov Xib Hwb nyob toj siab txiv plig yeej npaj tau ib cov tshuaj rau tus Xib Hwb yog nyob hauv lub zos muaj neeg tuaj thov tshuaj ces Xib Hwb yeej muab rau lawv. Sawv ntxov Xib Hwb nws muab tshuaj los txhaj tshuaj rau cov neeg tuaj thov tshuaj. Yav noj sus tas, nws mus xyuas cov laus ua muaj mob nyob tom tsev mus xyuas cov neeg ntseeg cov tsis tau ntseeg ntuj yog yus paub lawv ces yeej mus xyuas sawv daws. Kuv ua ib lub me nyuam vaj zaub, yug qaib yug npua muaj ib lub me nyuam pas ntses, yug ob peb tug os, ua ib qho teb nplej.
Kuv cov hauj lwm mas Xib Hwb nws tsis nrog kuv ua, nws muaj nws hauj lwm. Lub caij hlais nplej los dob nroj kuv ntiav ob peb tug poj niam hmoob nrog kuv mus ua teb, kuv ntiav ib tug me nyuam ntxhais hmoob Lauj mus zov kuv tus me nyuam. Wb mus nyob sab teb chaws muaj tsov rog, wb kuj tau nrog Hmoob mus nkaum tom hav zoov ua tej lub me nyuam tsev pheeb suab nyob ob peb hnub thiab. Wb kuj tau nqa lub cim yug nrog wb mus nkaum tom hav zoov vim ntshai tsam cov nyab laj tuaj lawv muab lub cim yug chuav pov tseg hauv av muab tsuj, tshawb tsev. Lub cim yug yog ib qhov tseem ceeb.
Xyaum ua lub siab loj
Muaj tej zaum Xib Hwb tsis nyob hauv tsev lawm, kuv kuj tau txhaj tshuaj zaum puav lawm thiab. Kuv pom Xib Hwb nws niaj hnub txhaj tshuaj, nws nqus cov tshuaj rau hauv lub raj koob. Thaum kuv nrog kuv niam lawv nyob kuv tus txiv ntxawm nws yog ib tug Xib Hwb qhia kev cais, nws muab tshuaj txhaj, kuv mus xyuas nws lub caij nws txhaj tshuaj nws muab nws txhais tes ua ib qho cim hom rau qhov yuav hno rab koob kom txhob raug txoj leeg. Kuv kuj tsis paub nws hais li ntawd thaum kuv yuav txhaj tshuaj kuv kuj vam txog Niam Mab Liab pab kuv ua kuv qhov hauj lwm kom txhob muaj teeb meem. Kuv kuj tau mus thov ntuj rau cov neeg mob zaum puav lawm thiab thaum lawv tuaj Xib Hwb tsis nyob lawm ces lawv yuav kom kuv mus xwb. Hmoob tsis paub tias mob yog muaj kab mob lawv txawm noj tshuaj los lawv pheej xav tias tsam muaj dab thiab ces lawv tos tsis tau txog thaum Xib Hwb los. Txiv plig lawv yeej ua tau tus qauv thov ntuj rau cov laus thiab rau cov me nyuam yaus ces kuv tau siv li ntawv xwb.
Hais txog peb Hmoob lub ntees mas txawv lwm haiv neeg lub ntees. Txawm yog peb nyob teb chaws Nplog los nyob Fab Kis teb no los yeej ib yam vim lub ntees yog kev tu siab. Lwm hom neeg lawv tsis muaj kev ceeb kev ntshai peb cov Hmoob tsis zoo li ntawd. Sawv daws yeej muaj ib tug ntsuj plig nyob hauv peb lub cev peb tej roj ntsha lub tswv yim lub hlwb. Txawm yog nyob Nplog teb los nyob Fab Kis teb yog muaj ib lub ntees Xib Hwb nws yuav mus ua txoj hauj lwm rau lub ntees kuv yeej thov ntuj pab nws kom nws mus ua txoj hauj lwm kom tiav, txhob muaj teeb meem dab tsis rov los tsev, los txhob muaj kev ceeb kev ntshai noj qab nyob zoo.
Qhov tseem ceeb rau koj txoj kev ntseeg
Thaum kuv muaj 9 xyoos, kuv tus niam hluas noj tshuaj npaws liab tuag. Muaj ib hnub, kuv pom txiv plig Paj Zeb tuav ib txoj saw Mab Liab. Kuv tau nug txiv plig hais tias nws mus ua dab tsis; Txiv plig teb hais tias nws yuav mus teev ntuj hais txoj saw Mab Liab thov Niam Mab Liab pab kuv tus niam hluas kom tau mus saum ntuj ceeb tsheej. Txiv plig nug kuv saib kuv puas ntseeg tias Niam Mab Liab pab tau kuv tus niam hluas. Kuv teb tias kuv ntseeg. Ces txiv plig cia li mus puag tim lub ntxa lawv. Kuv pom txiv plig tuaj ob peb zaug li ntawd tuaj thaum hnub qaij. Kuv nco ntsoov txiv plig Paj Zeb cov lus hais txog txoj saw Mab Liab hauv kuv siab. Thiaj li ua rau kuv muaj txoj kev ntseeg txoj kev tso siab rau txoj saw Mab Liab.
Txij li thaum ntawd los, nyob hauv kuv lub neej, kuv yeej thov ntuj rau txhua leej txhua tus uas kuv nco ntxog, uas kuv paub tias nws muaj kev nyuaj siab, kuv thov ntuj rau kuv tsev neeg thiab rau kuv tus kheej. Hauv kuv lub neej kuv tso siab rau Niam Mab Liab. Thaum kuv los pib kuv lub neej, kuv tau thov kom Niam Mab Liab tsom kwm txog kuv lub neej, kom kuv nyob pom kuv tej me nyuam loj hlob thiab kuv tej me xeeb ntxwv…
Xyoo 2014, kuv mus txog nram Lourdes. Hauv kuv lub siab cia li hnov nrov ib lub tswb… Ua kuv ras txog tias kuv twb los ua neej laus tas li no kuv tsis tau ua tsaug rau Niam Mab Liab! Kuv lub kua muag poob nthav. Kuv mam li muab lub cai los thov txim tas mam ua Niam Mab Liab tsaug, kuv Leej Niam Siab Ntshiab tus tsom kwm txog kuv lub neej tas nrog.
Zaj ntawv moo zoo uas raug koj siab
Thaum kuv tseem ua hauj lwm kuv yeej yuav tsum qee kom tau ib lub cai me me thov ntuj. Tam sim no, kuv laus lawm, kuv tsis ua hauj lwm lawm, kuv muaj sij hawm thov ntuj. Thov ntuj yog ib qho tseem ceeb pab yus txoj kev ntseeg loj hlob thiab pab txhab roj rau yus lub teeb kom ci rau yus tus ntsuj plig pom kev thaum txog yus lub caij nyoog. Peb yuav tau xyaum coj kom xyuam xim ib yam li pab ntxhais nyob hauv zaj ntawv moo zoo piav txog tus qhua vauv yuav los.
Yog nyob hauv Mas Tais 25: 1-13
1“Ntuj lub Ceeb Tsheej yuav zoo xws li kaum leej ntxhais taws teeb tawm mus tos nraug vauv.
2 Nyob hauv lawv, muaj tsib leeg ruam, hos tsib leeg xyuam xim.
3 Cov ruam nqa teeb,tab sis tsis nqa roj nrog.
4 Hos cov xyuam xim nqa teeb thiab ntim roj rau hauv hwj nrog.
5 Nraug vauv los lig, ces lawv qaug dab ntub. Sawv daws tsaug zog.
6 Thaum ib tag hmo, ib lub suab nthe tias : “Nraug vauv los txog lawm ! Nej tawm los txais nws !”
7 Ces tas cov ntxhais hluas sawv los npaj teeb.
8 Cov ruam hais rau cov xyuam xim tias : “Nej pub ib qho roj rau peb mas, peb cov teeb tuag lawm.
9 Tab sis cov xyuam xim teb rau cov ruam tias : “Ntshai roj yuav tsis txaus rau nej thiab rau peb. Nej mus muas roj tom cov tub luam rau nej.”
10 Thaum cov ntxhais ruam mus muas roj lawm, ces nraug vauv los txog. Cov uas tau npaj txhij tos, nrog nraug vauv chaws mus hauv chav tsev ua tshoob, ces luag kaw qhov rooj.
11 Thaum kawg, lwm cov ntxhais los txog thiab, lawv hais tias : “Huab Tais, Huab Tais, thov koj qhib qhov rooj rau peb.”
12 Tab sis nraug vauv teb tias : “Kuv hais tseeb rau nej, kuv tsis paub nej yog leej twg !”
13 Ua li mas nej zov hmo mog, vim nej tsis paub hnub twg thiab lub sij hawm twg.”
Lub sij hawm no wb twb laus laus lawm; kuv tus txiv tseem pab cov kwv tij neej tsa hmoob nyob hauv zos Orléans uas wb nyob. Nws tseem pab teev ntuj thiab pab hauj lwm thaum muaj ib siab ob qig.
Kuv yeej tsis tseg kuv txoj kev teev ntuj pab nws kom txhua yam mus tau zoo.
Tseem nco xyoo 1975 uas lub teb chaws tawg peb sawv daws tsis tau nyob ua ib tse lawm, sawv daws yuav tawm teb chaws nyias mus ua nyias neej lawm tsis tau nyob ua ke. Muaj kev sib nco muaj kev sib nug moo los txog niaj hnub no.
Qhov kawg no kuv thov Ntuj tsaug vim muaj Leej Tswv Yim Ntshiab pab peb txhua tus niam Xib Hwb lub siab kom muaj txoj kev sib hwm nyob ua ke tau ntau lub xyoo tsis muaj teeb meem dab tsis.
